Energia wreszcie dostępna

Około 1,2 miliarda ludzi na całym świecie wciąż nie ma dostępu do energii elektrycznej. Mikrosieci mogą dostarczać energię do najbardziej odległych lokalizacji, wykorzystując odnawialne źródła energii, aby zapewnić rozwiązania neutralne klimatycznie i zrównoważone. Upper Blinkwater w Republice Południowej Afryki stanowi przykład takiego podejścia.

Gdy Neliswa Gaju chce wiedzieć, co dzieje się obecnie na świecie, wchodzi do salonu i włącza telewizor. Może to brzmieć trywialnie albo jak zwykła, oczywista rutyna. Ale tak nie jest. Neliswa mieszka w Upper Blinkwater we Wschodnim Przylądku w Republice Południowej Afryki, około 200 km na północny wschód od Port Elizabeth. Ta niewielka wioska licząca około 70 gospodarstw domowych jest tak odległa, że nie była podłączona do krajowej sieci elektroenergetycznej. Przez długi czas nie było tu dostępu do prądu aż do 2020 roku, kiedy zainstalowano niewielką, niezależną sieć energetyczną, tzw. mikrosieć. W projekt zaangażowanych jest wiele różnych firm i organizacji. Inicjatywa została zapoczątkowana przez prowincję Eastern Cape w Republice Południowej Afryki oraz kraj związkowy Dolna Saksonia w Niemczech.

Szczęśliwa kobieta z Republiki Południowej Afryki pozująca z dzieckiem w wiejskiej wiosce.

Teraz wszystko jest łatwe

„Nasze życie było wtedy, w czasach naszych rodziców, bardzo, bardzo trudne” — mówi Neliswa. „W tamtym czasie używaliśmy ognia do gotowania, a nawet do podgrzewania wody. Każdego ranka wstawaliśmy bardzo wcześnie i wykonywaliśmy tę pracę. Gotowaliśmy wszystko na ogniu. Do oświetlenia w nocy używaliśmy świec i parafiny. Teraz wszystko się zmieniło. Wszystko jest łatwe! Możemy używać prądu do gotowania, prasowania, korzystania z lodówek i pralek. Mamy oświetlenie elektryczne i telewizory. Możemy oglądać wszystko, nawet z zagranicy”.

Mężczyzna piszący na komputerze w elektrowni.

Desmond Mabilo

Mikrosieć w Upper Blinkwater składa się z trzech głównych komponentów: systemu fotowoltaicznego (75 kWp), generatora diesla oraz systemu magazynowania energii w bateriach. „Inteligentna sieć jest połączona i sterowana przez komponenty firmy Siemens” — wyjaśnia Desmond Mabilo z Siemens Smart Infrastructure, który nadzorował instalację systemu. „Sterownik SICAM Microgrid Controller zarządza źródłami energii (PV, generator diesla, bateria), a moduł zarządzania obciążeniem zapewnia optymalne wykorzystanie energii. Dzięki temu systemowi gwarantujemy, że każde gospodarstwo domowe ma przynajmniej wystarczającą ilość energii do zasilania ładowarki telefonu, telewizora z anteną satelitarną oraz czajnika. Dodatkowo dostępne są wspólne pralki oraz kilka urządzeń komercyjnych”.

Zrównoważone rozwiązanie

„Generator diesla, który oczywiście nie jest rozwiązaniem zrównoważonym, jest używany tylko wtedy, gdy system solarny nie działa, a magazyn energii jest rozładowany” — wyjaśnia Desmond. „W ciągu ostatnich trzech lat Upper Blinkwater było już w stanie wytwarzać około 90% swojej energii elektrycznej dzięki fotowoltaice. Aby w przyszłości osiągnąć jeszcze lepsze wyniki, planujemy również integrację małych turbin wiatrowych z mikrosiecią. Analizy wykazały, że w Upper Blinkwater dostępne są odpowiednie zasoby wiatru. Dlatego spodziewamy się, że w przyszłości będziemy bardzo rzadko korzystać z generatora diesla i będziemy mogli zasilać gospodarstwa domowe wyłącznie energią zrównoważoną”.

Szansa na wyjście z ubóstwa

„Było niesamowite obserwować aktywność gospodarczą, która została zapoczątkowana samym doprowadzeniem energii elektrycznej. Kiedy przyjechaliśmy tu po raz pierwszy, w tej niewielkiej społeczności było bardzo mało aktywności gospodarczej. Znaczna część handlu miała charakter barterowy” — mówi Tshibvumo Sikhwivhilu, współzałożyciel i dyrektor generalny Lamo Solar. „Po czterech latach byliśmy zaskoczeni zmianami. Na przykład lokalny stolarz jest w stanie wykonywać krzesła i stoły przy użyciu odnawialnej, zielonej energii elektrycznej, a następnie je sprzedawać. Krzesła mogą wydawać się czymś luksusowym lub zwykłym elementem wyposażenia, ale ich znaczenie wykracza daleko poza to, co widzimy na pierwszy rzut oka — szkoły i dzieci mogą gromadzić się w jednym miejscu, siedząc wygodnie, zamiast uczyć się pod drzewami. To mały krok w kierunku wyrwania się z cyklu ubóstwa”.

Rozwiązanie dla wielu wiosek

Upper Blinkwater nie jest odosobnionym przypadkiem. W samej prowincji Eastern Cape w Republice Południowej Afryki około 25% wiejskich wiosek nie jest podłączonych do sieci elektroenergetycznej. Na całym świecie około 1,2 miliarda ludzi nie ma dostępu do energii elektrycznej, a tym samym są w zasadzie wykluczeni z wielu możliwości życia, handlu i komunikacji. Mikrosieci tworzą dla tych osób nowe perspektywy, jednocześnie pozostając rozwiązaniem zrównoważonym.
Neliswa wyjaśnia: „Wiadomości w RPA są pełne doniesień o niedoborach energii elektrycznej. Wiele osób skarży się na tymczasowe odłączanie prądu z powodu przeciążenia sieci. My nie mamy tego problemu w Upper Blinkwater. Nasze dostawy energii są stabilne”.

Aenne Barnard, sierpień 2023

Mężczyzna z RPA stojący w obiekcie mikrosieci energetycznej.

Tshibvumo Sikhwivhilu

Energia wreszcie dostępna

Teraz wszystko jest łatwe

Zrównoważone rozwiązanie

Szansa na wyjście z ubóstwa

Rozwiązanie dla wielu wiosek

Fascynujące badania i technologia