Hiperamortyzacja: ostateczny przewodnik

W okresie od 1 stycznia 2026 r. do 30 września 2028 r. rząd włoski udostępnia przedsiębiorstwom zachętę do hiperamortyzacji, zachęcając je zarówno do przyspieszenia transformacji cyfrowej, jak i zmniejszenia wpływu na środowisko.

Hiperamortyzacja jest zachętą podatkową, która zwiększa ujmowaną wartość składnika aktywów o pewien procent przy obliczaniu amortyzacji (dla nabytych aktywów) i/lub rat leasingu finansowego (w przypadku aktywów dzierżawionych), zmniejszając tym samym podstawę opodatkowania, której podlega spółka.

Zachęta skierowana jest do firm, które:

• inwestować w dobra inwestycyjne produkowane w UE/EOG
• przydzielić te aktywa do zakładów produkcyjnych zlokalizowanych we Włoszech
• przestrzegać przepisów bezpieczeństwa w miejscu pracy i spełniać wszystkie obowiązkowe wymogi dotyczące ubezpieczeń społecznych i składek socjalnych dla swoich pracowników.

Wielkość firmy, miejsce zamieszkania, forma prawna lub system podatkowy nie wpływają na kwalifikowalność.

Następujące firmy nie kwalifikują się:

• osoby znajdujące się w stanie likwidacji lub sytuacji finansowej;
• tych, którzy podlegają sankcjom zakazowym.

Podwyższenie kosztów podatkowych dotyczy wyłącznie:

• nowe aktywa trwałe (np. maszyny, elementy maszyn do modernizacji) wymienione w załączniku IV do ustawy budżetowej na rok 2026;
• nowe wartości niematerialne (np. oprogramowanie, platformy) wymienione w załączniku V do ustawy budżetowej na rok 2026.

Aktywa te muszą być przydzielone zakładom produkcyjnym zlokalizowanym we Włoszech i muszą być połączone z systemem zarządzania produkcją lub siecią dostaw przedsiębiorstwa.

• Zachęta ma również zastosowanie do systemów do samodzielnego wytwarzania energii odnawialnej przeznaczonych do samodzielnej konsumpcji, w tym instalacji zewnętrznych i systemów magazynowania wytwarzanej energii.

Tylko następujące elementy fotowoltaiczne kwalifikują się do hiperamortyzacji:

• moduły fotowoltaiczne o wydajności ogniw wynoszącej co najmniej 23,5%;
• moduły wykonane z dwustronnych ogniw heterojunkcji lub tandemowych ogniw krzemowych o minimalnej wydajności ogniw 24%.

W obu przypadkach zarówno moduły, jak i ogniwa muszą być produkowane w Unii Europejskiej.

W załączniku IV wymieniono nowe aktywa trwałe kwalifikujące się do odliczenia podatkowego. Główne kategorie obejmują:

• nowe inteligentne dobra inwestycyjne wyposażone w czujniki i siłowniki;
• systemy wspierające jakość i zrównoważony rozwój;
• systemy umożliwiające integrację człowiek-maszyna, ergonomię i bezpieczeństwo w miejscu pracy;
• aktywa do gromadzenia, przetwarzania i przekazywania danych.

Kategoria 1 załącznika IV obejmuje nowe dobra inwestycyjne wykorzystywane do celów produkcyjnych. Przykłady obejmują:

• maszyny produkcyjne (np. obrabiarki, maszyny do obróbki materiałów, urządzenia pakujące);
• roboty;
• maszyny do obsługi materiałów;
• systemy zarządzania warunkami środowiskowymi i eksploatacyjnymi procesów produkcyjnych (np. HVAC);
• zautomatyzowane magazyny;
• inteligentne komponenty stosowane w projektach modernizacji oraz komponenty mechatroniczne zdolne do regeneracji energii.

Wszystkie aktywa wymienione w pozycji 1 załącznika IV muszą spełniać pięć obowiązkowych wymogów:

• Muszą być kontrolowane przez PLC lub CNC.
• Muszą być połączone z fabrycznymi systemami informatycznymi, umożliwiając zdalne ładowanie instrukcji i/lub programów części.
• Muszą być automatycznie zintegrowane z systemem logistycznym fabryki, siecią dostaw i/lub innymi maszynami w procesie produkcyjnym.
• Muszą posiadać proste i intuicyjne interfejsy człowiek-maszyna.
• Muszą spełniać wszystkie wymogi bezpieczeństwa, zdrowia i higieny.

Oprócz pięciu obowiązkowych wymogów aktywa kategorii 1 muszą spełniać dwie z następujących trzech cech:

• obejmują systemy do zdalnej konserwacji, zdalnej diagnostyki lub zdalnego sterowania;
• być wyposażony w czujniki i systemy do ciągłego monitorowania parametrów maszyny i procesu;
• być zintegrowany z własnym cyfrowym bliźniakiem.

Kategoria 2 załącznika IV obejmuje systemy połączone z systemem zarządzania fabryką i zapewniające jakość produktu lub procesu, takie jak:

• systemy pomiarowe;
• systemy monitorowania danych produktu, procesu lub maszyny;
• systemy identyfikowalności produktu lub partii produkcyjnej;
• urządzenia filtracyjne i oczyszczające do odzyskiwania zasobów materiałowych wykorzystywanych w procesie;
• systemy wykrywania anomalii oparte na obrazach lub innych parametrach;
• zautomatyzowane systemy znakowania powiązane z kodem identyfikacyjnym produktu do celów konserwacyjnych.

Kategoria 3 załącznika IV obejmuje na przykład:

• ergonomiczne urządzenia dostosowane do parametrów biometrycznych operatora;
• systemy zaprojektowane do wspomagania podnoszenia ciężkich materiałów, takich jak egzoszkielety;
• narzędzia do noszenia i systemy komunikacyjne łączące operatorów i fabrykę;
• urządzenia rzeczywistości rozszerzonej, wirtualnej i mieszanej;
• inteligentne urządzenia, które wchodzą w interakcję z klientem;
• inteligentne interfejsy HMI.

Kategoria 4 załącznika IV obejmuje zaawansowane technologie analizy, przechowywania i przesyłania danych o wysokiej wartości. Obejmują one infrastruktury sprzętowe dla:

• symulacji oraz szkolenia, optymalizacji i uruchamiania modeli sztucznej inteligencji — takich jak serwery GPU, urządzenia do obliczeń krawędziowych i systemy pamięci masowej klasy korporacyjnej;
• łączność przemysłowa, w tym prywatne sieci 5G, systemy Wi‑Fi i technologie umożliwiające konwergencję IT‑OT;
• cyberbezpieczeństwo przemysłowe, takie jak urządzenia do segmentacji sieci, przemysłowe rozwiązania ochrony punktów końcowych i systemy zapewniające ciągłość działania środowisk fabrycznych.

Aktywa objęte kategorią 4 załącznika IV muszą:
• być połączonym z systemami informatycznymi firmy;
• być przeznaczone do uruchamiania aplikacji wymienionych w załączniku V lub służyć do obsługi inteligentnych maszyn i urządzeń lub służyć do zapewnienia wzajemnego połączenia i komunikacji między zasobami wymienionymi w obu załącznikach.

W załączniku V wymieniono rozwiązania programowe kwalifikujące się do ulgi podatkowej. Główne kategorie obejmują:

• projektowanie, symulacja (Digital Twin) i zarządzanie cyklem życia produktu/procesu;
• analityka danych (na miejscu, w chmurze lub na urządzeniach do przetwarzania brzegowego);
• systemy zarządzania produkcją i monitorowania maszyny/procesów;
• technologie rzeczywistości wirtualnej, rozszerzonej i mieszanej;
• rozwiązania inżynierii odwrotnej;
• Przemysłowy Internet Rzeczy (IIoT);
• platformy przetwarzania w chmurze;
• Sztuczna Inteligencja (AI) — algorytmy i platformy do zarządzania ich cyklem życia;
• aplikacje do korzystania z robotów;
• rozwiązania ukierunkowane na zrównoważony rozwój (np. systemy zarządzania energią, cyfrowy paszport produktu, narzędzia do zarządzania odpadami, ocena cyklu życia);
• oprogramowanie cyberbezpieczeństwa;
• aplikacje konserwacji predykcyjnej;
• platformy programistyczne niskodowe i niekodowe.

Ogłoszono, że dokumentacja dotycząca aktywów wchodzących w skład inwestycji wraz z wymaganymi certyfikatami połączeń międzysystemowych muszą zostać przesłane na platformę internetową zarządzaną przez GSE (Operator Usług Energetycznych). Dodatkowe informacje dotyczące wszelkich okresowych komunikatów, które mają być przekazywane GSE, zostaną dostarczone po opublikowaniu dekretu międzyresortowego.

Inwestycje w nowe dobra inwestycyjne wymienione w załącznikach IV i V muszą być dokonywane między dniem 1 stycznia 2026 r. a dniem 30 września 2028 r. W tym okresie motywacyjnym, jeśli firma sprzedaje składnik aktywów lub przenosi je do jednej ze swoich zagranicznych witryn, musi zakupić inny składnik aktywów w tym samym roku obrotowym o równych lub lepszych parametrach technologicznych. Jeśli składnik aktywów zastępczych ma niższy koszt niż pierwotny, zachęta podatkowa zostanie odpowiednio skorygowana.

Zachęty do hiperamortyzacji w 2026 r. można łączyć z innymi środkami finansowanymi ze środków krajowych lub europejskich, pod warunkiem że:

• całkowita kwota ulgi nie przekracza całkowitej wartości dokonanych inwestycji;
• każda zachęta obejmuje różne kategorie kosztów (tj. brak podwójnego finansowania).

Wydatki wykorzystane do obliczenia hiperamortyzacji odpowiadają wartości zakupu nowych dóbr inwestycyjnych, po odliczeniu wszelkich innych otrzymanych zachęt

Ustawa budżetowa z 2026 r. stanowi, że obliczanie przedpłaty podatku z 2026 r. musi odbywać się bez uwzględnienia jakichkolwiek zachęt podatkowych wprowadzonych przez samą ustawę, w tym hiperamortyzacji.