Robotica tilt preiteelt naar nieuw efficiënt niveau

Ontdek hoe Indurra en Siemens de teelt van hydroprei en de toekomst van preiteelt een forse duw in de rug geven met voordelen voor teler, consument én klimaat.

Binnenkort ligt de allereerste hydroprei in Belgische supermarkten: prei geteeld in een waterbassin, in plaats van in de grond. REO en Inagro ontwikkelden het concept, Indurra en Hydromasters zorgden voor slimme automatisering met Siemens-technologie. Het resultaat? Een buitengewoon efficiënte, schaalbare én duurzame preiteelt.

Preiteelt onder druk

Prei is al decennialang de sterkhouder van de (West-)Vlaamse groenteteelt, goed voor 3.650 hectare en een stevige economische waarde. Maar strengere milieuregels, extremere weersomstandigheden en een groeiend tekort aan arbeidskrachten zetten de teelt onder druk. De voorbije jaren verdween een kwart van de professionele preitelers uit het veld.

Om de toekomst van de preiteelt veilig te stellen, gingen groenten-en fruitcoöperatie REO en Inagro, het West-Vlaamse onderzoekscentrum voor land- en tuinbouw, op zoek naar een alternatief. In 2015 startten ze met proeven rond hydrocultuur waarbij de prei op drijvende dragers groeit in een bassin met circulerend voedingswater. Na een aantal jaren verkennend onderzoek en testen in een pilootinstallatie van Inagro besloten REO en Inagro dat de teelt van hydroprei rendabel én duurzaam kan zijn.

(Sc)haalbaar dankzij automatisering

Om de set-up ook schaalbaar en toekomstbestendig te maken, besloten ze het teeltproces en de oogst te automatiseren. “Prei oogsten is heel arbeidsintensief en fysiek zwaar werk”, vertelt Patrick Heughebaert, managing director bij de Ieperse machinebouwer Indurra. “Het wordt steeds moeilijker om (seizoen)arbeiders te vinden en de loonkosten zijn hoog. Robotisering is het antwoord. En daar hebben we bij Indurra volop ervaring mee.”

Indurra bouwt al meer dan 25 jaar slimme automatiseringsoplossingen en integreert robots van onder andere ABB om productieprocessen vlotter, efficiënter en betrouwbaarder te maken. Van een pizzarobot, van een productielijn met flexpickers voor taco’s, een robotcel voor kaasmanipulatie tot een maatwerkinstallatie om witloof te oogsten: Indurra’s referenties in de voedingssector zijn indrukwekkend.

“Toen ik in 1997 aan het roer kwam, was Indurra nog onderdeel van Pidy, een wereldleider in deegproducten”, legt Patrick uit. “In 2008 gingen we op eigen benen staan, maar nog steeds met Pidy als grote klant. Door die roots in de voedingssector en onze locatie in de Westhoek zijn land- en tuinbouw en voeding nog altijd goed voor 80% van onze omzet.”

Optimale groeiomstandigheden, vlotte oogst

Mede dankzij die ervaring won Indurra de wedstrijd van REO en Inagro om een oogstrobot te ontwikkelen voor hydroprei. Daarnaast komen ook de dragers voor de preiplantjes uit de koker van Indurra. Om het proces volledig te automatiseren, bouwden de Ieperse ingenieurs ook een in- en uitlaadstation.

Johan Sinaeve, die bij Indurra aan boord kwam om de dragers te ontwikkelen, legt uit: “De preiplantjes groeien in kleine kokers die zijn vastgemaakt op dragers. Wij ontwikkelden een geautomatiseerd hydroponisch systeem op maat dat de dragers het bassin in laat glijden en er weer uit kan halen.”

“Omdat de hydroteelt in open lucht gebeurt, moesten we rekening houden met sterk wisselende waterpeilen tussen zomer en winter. De hydrocomputer met geïntegreerde sensoren regelt de water- en voedingsdosering. Door water en voeding minutieus te sturen, kunnen we continu inspelen op veranderende omstandigheden en dus de groei optimaliseren.”

Slimme sturing met Siemens

Achter de schermen draait de volledige installatie op Siemens-technologie. Indurra ontwierp, programmeerde, testte en beheerde de sturing van de hydroponische installatie, de oogstrobot en het in- en uitlaadstation in TIA Portal. "Omdat alle onderdelen dezelfde taal spreken, lopen data, bewegingen en sensoren naadloos in elkaar over”, vertelt Johan.

“We zijn ondertussen zo vertrouwd met alle Siemens-technologie dat we niet meer beseffen hoe geavanceerd alles is”, vult Patrick aan. “Via SIMIT en PLC Sim Advanced konden we het hele systeem bijvoorbeeld virtueel testen nog voor er één onderdeel gebouwd was. Dat heeft de ontwikkeltijd drastisch verkort en nam veel stress weg bij de effectieve oplevering.”

Over Indurra

Indurra (voorheen Dewilde Engineering) is een Ieperse onderneming met decennialange ervaring in robotica, industriële herstellingen (repair) en automatisering. Het bedrijf telt 45 medewerkers, waarvan 15 ingenieurs. Hydromasters is een spin-off van Indurra.

We zijn zo vertrouwd met de Siemens-technologie dat we er vaak niet meer bij stilstaan hoe geavanceerd het is. En hoe betrouwbaar. We gaan er gewoon vanuit dat alles binnen 20 jaar nog draait.

Patrick Heughebaert, Managing Director, Indurra

Gebruiksgemak, inzicht en optimalisatie

Voor de operator is alles samengebracht in één overzichtelijk platform. Via de WinCC Unified-interface op een industriële Siemens IPC kan de gebruiker de hele installatie live volgen, bedienen en bijsturen.

MDC – Machine Data Collection – zorgt daarbij voor waardevolle inzichten. Alle operationele data worden automatisch verzameld, geanalyseerd en gelogd: van energieverbruik en motorprestaties tot cyclustijden, waterpeil en sensorwaarden. Zo kan de teler het systeem permanent bijsturen en verder optimaliseren. De moderne, intuïtieve interface zorgt voor mooie grafieken, automatische alarmen en uitgebreide diagnosefuncties.

"Afwijkingen of foutmeldingen zijn meteen zichtbaar”, zegt Johan. "Iedereen kan live volgen wat er in het systeem gebeurt. Als er iets misloopt, komt er meteen een melding én analyse. Wat vroeger uren zoeken kostte, is nu in enkele seconden opgelost.”

Als er iets misloopt, komt er meteen een melding én analyse. Wat vroeger uren zoeken kostte, is nu in enkele seconden opgelost.

Johan Sinaeve, Managing Director, Hydromasters

Siemens en Indurra: een jarenlang partnership

De samenwerking tussen Indurra en Siemens gaat al vele jaren terug. Indurra is officieel OEM-partner en werkt nauw samen met de Siemens Industry Academy (SIA).“Onze ingenieurs volgen regelmatig opleidingen bij SIA om up-to-date te blijven met de nieuwste technologie”, zegt Patrick. “Ook stagairs of masterstudenten geven we graag die kans. Die kennisuitwisseling met Siemens is ontzettend belangrijk voor ons. Zo houden we de vinger aan de pols. Dat houdt onze innovatiekracht scherp.”“Als het over innovatie gaat, geloof ik maar in één concept: samenwerking”, vult Patrick aan. “Met Siemens werken we heel nauw samen. We zijn best trots op onze titel van OEM-partner. Dat vertrouwen win je niet van vandaag op morgen.”

Vanuit SIA nemen we bewust een maatschappelijke rol op, als brug tussen de academische wereld en de industrie. Zo ondersteunen we onze partners in de war for talent.

Thomas Vermeir, Account Manager, Siemens

Hydroprei zet duurzame standaard

In de zomer van 2025 groeide de eerste Vlaamse hydroprei in een testbassin bij een Ieperse teler. De voordelen voor de teler én voor het milieu zijn indrukwekkend.

“Omdat de prei in optimale omstandigheden groeit, zijn er minder ziektes en plagen”, vertelt Patrick. “De teler heeft dus ook minder gewasbeschermingsmiddelen nodig. Bovendien is de kwaliteit consistenter. De witstengels zijn zelfs langer. En omdat de prei vrij is van zanddeeltjes, is ze extra interessant voor export.”

Johan onderstreept de efficiëntiewinsten: “De prei groeit sneller, waardoor er meerdere teeltrondes per jaar mogelijk zijn. En omdat de planten dichter bij elkaar staan, ligt de opbrengst hoger. Op één hectare hydrocultuur produceert het systeem evenveel prei als op zeven hectare vollegrond.”

Hydroprei maakt de teelt bovendien duurzamer. Het circulaire systeem heeft een neutrale waterbalans: geen irrigatie, geen waterverlies en geen uitspoeling van meststoffen. Intussen lopen er zelfs tests met drones om gewasbeschermingsmiddelen nog preciezer te doseren.

Met Hydromasters wil Johan de technologie nu verder industrialiseren en in de markt zetten. Zo zetten Indurra en Hydromasters, met de steun van Siemens, een nieuwe duurzame standaard in hoogtechnologische landbouw.