Festivalavonden van Siemens

Gaetano Donizetti's Belcanto-opera Maria Stuarda (1835) vertelt de machtsstrijd tussen twee historische koninginnen uit de 16e eeuw: Maria Stuart van Schotland en Elisabeth I. van Engeland. Een vreselijk feit bindt deze twee vrouwen voor altijd samen: een van hen moet sterven. De dodelijke vijandschap wordt aangewakkerd door één enkele vraag: Van wie is de Engelse troon? Donizetti's Belcanto-opera is gebaseerd op Schillers tragedie Maria Stuart. Het richt zich echter nog sterker op de emotionele kanten van beide tegenstanders, tot de laatste 24 uur voor de ondertekening van het doodvonnis en de executie van Maria. In deze korte periode ervaren ze alle denkbare emotionele extremen: triomfantelijke vreugde, depressieve depressies, kwellende introspectie, wenkende vrijheid en verlammende angst voor de dood. De nieuwe interpretatie van Ulrich Rasche, die wordt gekenmerkt door een radicaal vormbewustzijn, bevat twee zangkoninginnen — Kate Lindsey en Lisette Oropesa — in de hoofdrol van Maria Stuart en Elisabeth I.

Cast
Dirigent: Antonello Manacorda | Regisseur: Ulrich Rasche | Orkest: Wiener Philharmoniker | Koor: Concertvereniging van het Weense Staatsoperakoor | Duur: 138 minuten | Met: Kate Lindsey (Elisabetta), Lisette Oropesa (Maria Stuarda), Bekhzod Davronov (Roberto, graaf van Leicester), Aleksei Kulagin (Giorgio Talbot), Thomas Lehman (heer Guglielmo Cecil)

Het onvoltooide „Singspiel” Zaide ontleent zijn blijvende kracht aan zijn diephumanistische boodschap. Voor het eerst creëerde Mozart een muzikale en dramatische ruimte om uit te drukken wat volgens hem juist en goed was: de strijd tegen tirannie, de transformerende kracht van ware liefde en vooral de essentiële menselijke zoektocht naar vrijheid.
Vijf jaar na het componeren van Zaide hergebruikte Mozart muziek uit zijn onvoltooide mis in C mineur, met name de bewegingen van Kyrie en Gloria, voor een ander onvolledig werk, de cantate Davide penitente.
Voor de Salzburger Festspiele 2025 hebben Pygmalion en dirigent Raphaël Pichon deze zelden uitgevoerde werken samengebracht en ze met andere schatten uit Mozarts repertoire verweven tot een humanistisch mozaïek. Hier gaan het individu en de gemeenschap een dialoog aan, terwijl de tijdloze strijd tussen schaduw en licht op elk moment levendig opnieuw wordt verbeeld.

Cast
Conceptie en muziekdirecteur: Raphael Pichon | Choreografie: Evelin Facchini | Koor en orkest: Pygmalion | Duur: 99 minuten | Met: Sabine Devieilhe (Zaide), Lea Desandre (Persada), Julian Prégardien (Gomatz), Daniel Behle (Soliman), Johannes Martin Kränzle (Allazim) sowie Tommy Cattin und Sabrina Cha (dansers)

Dat was de sensatie van de Salzburger Festspiele 2018: Romeo Castelucci's moedige productie van Salome in de Felsenreitschule, met prachtige beelden. Een groot aantal briljante zangers speelde in de prachtige setting, maar werd desondanks overschaduwd door een andere: de Litouwse sopraan Asmik Grigorian als titelheldin. Ze debuteerde niet alleen met een overweldigende meerderheid in de rol, maar zong zichzelf ook in de status van een nieuwe ster. Ze domineerde de avond met gebaren, passen en „adembenemende vocale reserves”, en werd navenant geprezen door de critici: The Spiegel schreef: „Haar oneindige, krachtige stem die kippenvel opwekt die het orkest vertolkt, verbeeldde het innerlijke conflict en de spirituele kwelling van de zingevingszoekende Salome op een ontroerende, sensuele manier. Daar komt nog eens bij dat Grigorian letterlijk explodeert van artistieke accenten, die regisseur Romeo Castellucci precies en met volle kracht timt. Er bestaat echter geen twijfel: iemand zoals Grigorian, die tot de nok toe gevuld is met levendig talent, kan niet op de millimeter worden gestuurd.” Samen met de directie van Franz Welser-Möst werden ze bij de première ovatie na ovatie beloond.

Cast
Dirigent: Franz Welser-Möst | Regisseur: Romeo Castellucci | Orkest: Wiener Philharmoniker | Duur: 112 minuten | Met: John Daszak (Herodes), Anna Maria Chiuri (Herodias), Asmik Grigorian (Salome), Gábor Bretz (Jochanaan), Julian Prégardien (Narraboth)

Puccini's Il trittico bestaat uit drie opera's in één bedrijf die elk een individueel lot uitbeelden uit een wereld die weinig hoop lijkt te koesteren. In Gianni Schicchi ontmoeten we een familielid dat de sluwe Gianni Schicchi om hulp vraagt bij een testamentische oplichting en uiteindelijk wordt opgelicht. Il tabarro, dat zich afspeelt in het deprimerende Parijse havenmilieu, vertelt ons het verhaal van de jonge Giorgetta die een hopeloze affaire begint om te ontsnappen aan haar verstikkende huwelijk met Michele; en Suor Angelica leidt ons naar een somber nonnenklooster, waar Angelica gedwongen wordt boete te doen voor de buitenechtelijke geboorte van haar zoon. Met zijn compositie anticipeert Puccini op de moderniteit en geeft hij elk van zijn drie opera's in één bedrijf individuele muzikale kenmerken.

Cast
Dirigent: Franz Welser-Möst | Regisseur: Christof Loy | Orkest: Wiener Philharmoniker | Duur: 170 minuten | Met: Misha Kiria (Gianni Schicchi), Asmik Grigorian (Lauretta/Giorgetta/Suor Angelica), Enkelejda Shkosa (Zita/Frugola/Suora Zelatrice), Alexey Neklyudov (Rinuccio), Roman Burdenko (Michele), Joshua Guerrero (Luigi), Karita Mattila (Zia Principessa), Hanna Schwarz (Badessa)

De film Jedermann van Hannes Rossacher is geremixt. Dit is een uitvoering van de klassieker van Hugo von Hofmannsthal, die nooit in deze vorm heeft bestaan: de montage van meerdere opnames uit verschillende decennia resulteert in een uniek Salzburg Jedermann-ensemble op het scherm. En hoewel de beroemde leden allemaal op de Domplatz hebben gespeeld, kunnen ze alleen samen worden bekeken in deze gewaagde montage van verschillende scènes uit de hele productiegeschiedenis. Deze ORF-productie in de editie van 2020 is een cultuurhistorische puzzel, variërend van Alexander Moissi tot Tobias Moretti. De speciaal gemaakte soundtrack wordt verzorgd door de internationaal bekende blues- en rootsmuzikant Hans Theessink.