Skip to main content

Slimme sturing maakt van deegverlies waardevolle stroom

De slimme reworkinstallatie van Spiromatic maakt verloren deeg herbruikbaar. Het gevolg: 30% minder grondstofverspilling.

Voor industriële bakkerijen en pizzaproducenten is deegverlies een hardnekkige realiteit. Dat verloren deeg recupereren was tot voor kort moeilijk, want deeg wordt snel onbruikbaar. Spiromatic ontwikkelde een volledig geautomatiseerd systeem dat het deeg tot 48 uur bruikbaar houdt en gecontroleerd opnieuw inzet in het productieproces.

Tot 30% verlies

Pizza(deeg)fabrikanten ponsen hun ronde pizzabodems uit een continu gevormd deegvel. Daarbij gaat een zeer groot deel van de hoeken en randen verloren. “Tot 30% van het deeg komt in een reststroom terecht en als het niet opnieuw gebruikt wordt, eindigt het als afval”, vertelt Roel Molenaers, commercieel directeur Spiromatic. “Het deeg hergebruiken is niet evident, want het begint in een mum van tijd te rijzen en zodra dat gebeurt, is het niet langer bruikbaar.”

Onder meer vanwege de stijgende graanprijzen en met het oog op duurzaamheid vroegen steeds meer klanten van Spiromatic om een oplossing voor dat verlies. “Traditioneel zijn we gegroeid in de opslag en handling van droge stoffen als bloem en suiker. De laatste jaren hebben we meer en meer expertise opgebouwd in de opslag en handling van liquids: water, olie … Vanuit die expertise zijn we aan de slag gegaan om een oplossing te ontwikkelen voor restdeeg tijdens het productieproces.

Na twee jaar stond Spiromatics reworkinstallatie op punt: overtollig deeg wordt in een tank opnieuw vloeibaar gemaakt om te hergebruiken als ’ingrediënt’. “Ondertussen snijdt een mes de vezels door. Zo krijgen we een nieuw halffabrikaat, dat we in een gekoelde tank kunnen opslaan. Daar blijft het tot 48 uur lang bruikbaar.”

BAC Spiromatic - quote Roel Molenaers

Over Spiromatic

Spiromatic ontwikkelt geautomatiseerde systemen voor het opslaan, doseren en transporteren van vaste en vloeibare ingrediënten in de bakkerijsector. De oplossingen variëren van grote bulksilo’s tot microdosering van additieven.

Once dough starts to rise, it is no longer reusable.
Roel Molenaers, commercieel directeur, Spiromatic

Elk recept is een nieuwe uitdaging

“Een eerste uitdaging was de koeling”, zegt Tom Windels, automation expert bij Spiromatic. “Deeg is een levend product. Dat leven wil je pauzeren. Je mag niet te snel koelen, anders stopt het met leven. Als je te traag koelt, begint het alsnog te rijzen. En als je ongelijkmatig koelt, rijst je deeg voor een deel. Gelukkig hadden we al veel ervaring met het koelen van vloeistoffen in warmtewisselaars.”

Tweede en grootste uitdaging: het halffabrikaat opnieuw toevoegen. “Dat is niet gewoon een kwestie van doorpompen. Hoeveel rework we toevoegen, is voor elke klant en zelfs voor elk recept anders. Aan het eindproduct mag niets veranderen: smaak, kleur en andere eigenschappen moeten volstrekt hetzelfde blijven. We moeten dus op basis van testen bij de klant gaan bepalen hoeveel rework elk recept kan ‘verdragen’. Daarvoor ontwierpen we een mobiele installatie.”

“Ook schaalbaarheid was een harde noot om te kraken. Op laboschaal gedraagt een proces zich anders dan in een industriële context. Er zit behoorlijk wat complexiteit in de lijn, maar het is gelukt: de enige beperkende factor is nog de grootte van het gebouw van de klant. Zolang hij alle rework binnen de 48 uur kan verbruiken, zit er geen limiet op de grootte van ons proces.”

BAC Spiromatic Tom Windels
Het evenwicht tussen vers deeg en rework is cruciaal. Dat automatiseren terwijl je eindproduct perfect moet blijven, was de grootste uitdaging.
Tom Windels, Automation Expert, Spiromatic

Slimme sturing met PID Control

Het hart van de installatie is een stevige PLC: de redundante SIMATIC S7-1516. “Voor de kleine testinstallaties volstaan kleinere PLC’s. Bij grote geïntegreerde projecten gebruikten we vroeger meerdere PLC’s die met elkaar moesten communiceren. Dat zorgde voor veel overhead, waardoor het geheel steeds zwaarder werd. Siemens adviseerde ons om het geheel in één PLC onder te brengen én redundant te houden. Dat werkt perfect zo.”

Spiromatics installatie vraagt best veel van de PLC. “We monitoren de kwaliteit voortdurend met temperatuursensoren en viscositeitsmetingen. Er zitten flow- en debietmeters op, SIWAREX-weegmodules ... De PLC verwerkt al die data en stuurt het proces automatisch bij op basis van PID Control, een technologieobject in TIA Portal. Dat maakte de integratie een stuk eenvoudiger.”

“De PLC moet drie processen tegelijk coördineren: de rework aanmaken, gecontroleerd bijvoegen en de installatie volledig reinigen”, zegt Ludo Dejaeghere, COEO Spiromatic. “Sommige klanten draaien volcontinu, dus dan moeten we delen van de installatie reinigen terwijl ze blijft produceren. Er mag uiteraard geen reinigingsmiddel in de productie terechtkomen. Die flexibiliteit en modulariteit vragen veel rekenkracht.”

BAC Spiromatic - PID Control

De ultieme optimalisatie

De reworkinstallatie is een jaar op de markt. Steeds meer fabrikanten vermijden nu tot 30% voedselverspilling. Dat vermindert hun grondstofkosten, maar ook de CO₂-uitstoot bij grondstoffenproductie, transport en afvalverwerking. “Voor mij zet Spiromatic hiermee een nieuwe standaard in de bakerywereld”, zegt Thomas Vermeir, accountmanager Siemens. “Welke producent kan nog zonder? Wij zijn erg trots dat we aan zo’n baanbrekende innovatie hebben meegewerkt.”

BAC Spiromatic - Thomas Vermeir
Voor mij zet Spiromatic hiermee een nieuwe standaard in de bakerywereld. Welke producent kan nog zonder?
Thomas Vermeir, Account Manager, Siemens

“We zijn al zes jaar OEM-partner van Siemens”, vult Ludo aan. “We krijgen heel veel ondersteuning en die heeft zeker geholpen om dit project tot een goed einde te brengen. Het is ook op die manier dat wij graag met onze klanten werken: in een partnership, waar we samen op zoek gaan naar oplossingen. Ze hebben een enorm breed gamma aan technologie, maar slagen er toch in om kort op de bal te spelen. Dat is belangrijk, want ook wij geven 24/7 support aan onze klanten.”

De reworkinstallatie vond al haar weg naar verwerkers van pizza en gebak. Er zijn veel fabrikanten op de markt die grondstoffen nog niet optimaal gebruiken. Toch is Spiromatic al bezig met het volgende project: hergebruik van afgebakken producten. “Het staat nog in zijn kinderschoenen, maar op termijn willen we ook alle gebakken producten die om welke reden dan ook niet aan de norm voldoen, kunnen hergebruiken. Dat zal voedselverspilling nog veel verder terugdringen.”

Dankzij de diepgaande ondersteuning en de voortdurende beschikbaarheid van Siemens hebben we dit project tot een goed einde gebracht.
Ludo Dejaeghere, CEO, Spiromatic

De voordelen in een notendop

  • tot 30 % minder verloren deeg
  • lagere grondstofkosten door hergebruik van ingrediënten
  • energie- en CO₂-besparing dankzij minder transport en afvalverwerking
  • constante productkwaliteit dankzij nauwkeurige procescontrole
  • hogere uptime: systeem blijft parallel draaien tijdens reiniging

Benieuwd naar de mogelijkheden van TIA Portal?

Ontdek ze hier.