Skip to main content
Deze pagina wordt weergegeven met behulp van automatische vertaling. In plaats daarvan in het Engels bekijken?

Van groene energie tot intelligente infrastructuur

Is het elektriciteitsnet het volgende strategische strijdtoneel?

Europa breidt wind- en zonne-energie in recordtempo uit, maar nieuwe, energie-intensieve consumenten oefenen nu al druk uit op het systeem. Een groeiend deel van de groene energie gaat verloren, tenzij we het bestaande elektriciteitsnet uitbreiden en optimaliseren door middel van slimme oplossingen.

De groene transitie versnelt in heel Europa. Siemens en andere Europese spelers wijzen op een elektrificatiedoelstelling van minstens 35 procent in 2030 om te voldoen aan de ambities van RePowerEU — een niveau dat aanzienlijk hogere eisen zal stellen aan de totale energie-infrastructuur. Tegelijkertijd betekenen plannen voor een enorme uitbreiding van windenergie op zee, elektrificatie van transport en industrie en een stijgende vraag vanuit energie-intensieve datacenters dat het elektriciteitsnet een nieuwe fase ingaat.

Nu al wijzen de ontwikkelingen op een belangrijke uitdaging: een steeds groter deel van de groene energie wordt niet gebruikt. Uit berekeningen op basis van gegevens van Energinet blijkt dat in de zomerhelft van 2025 18 procent van de windproductie op zee verloren is gegaan omdat het elektriciteitsnet deze niet kon absorberen.

„De uitbreiding van hernieuwbare energie is al vele jaren een belangrijk aandachtspunt, en dat was noodzakelijk,” zegt Andreea Balsiu, die leiding geeft aan onze elektrificatie- en automatiseringsactiviteiten in Denemarken. „Maar zonder een overeenkomstige upgrade van de fysieke infrastructuur lopen we het risico de voortgang te vertragen.”

Volgens haar is de druk op het elektriciteitsnet al duidelijk in verschillende delen van Europa, waar de capaciteit geen gelijke tred kan houden met de snel groeiende vraag als gevolg van nieuwe soorten consumenten.

„We krijgen aanzienlijk meer vragen van datacenters. Velen willen aansluiten op het hoogspanningsnet en hun elektriciteitsverbruik wordt gemeten in megawatt. Dat verandert de spelregels,” legt ze uit.

Andreea Balasiu.

Andreea Balasiu, wie leidt onze elektrificatie- en automatiseringsactiviteiten in Denemarken

Grid First — De stroominfrastructuur moet prioriteit krijgen

Terwijl de eerste fase van de groene transitie gericht was op het verhogen van de opwekking van hernieuwbare energie, wijzen de ontwikkelingen nu in de richting van een strategische verschuiving. Om de ambities waar te maken, is het cruciaal dat de infrastructuur gelijke tred houdt.

We werken volgens het „Grid First” -principe: energie-infrastructuur moet prioriteit krijgen als voorwaarde voor de rest van de transitie.

„We hebben eerst de snelwegen nodig — de energiesnelwegen, zowel grote als kleine — anders profiteren we niet volledig van investeringen in wind- en zonne-energie,” zegt Andreea Balsiu.

Tegelijkertijd pleit ze voor een sterkere strategische focus op de elektrificatie van de hele waardeketen.

„We missen duidelijke en ambitieuzere elektrificatiedoelstellingen op politiek niveau — zowel op Europees als op nationaal niveau. Het gaat erom een duidelijke richting uit te stippelen en ervoor te zorgen dat we het niet alleen hebben over gigawatt aan windenergie, maar ook over hoe het elektriciteitsnet daadwerkelijk wordt uitgebreid en gebruikt,” zegt ze.

Consumenten worden essentiële activa

Hoogspanningstransmissielijnen.

De uitbreiding van het elektriciteitsnet is een voorwaarde om de groene transitie te realiseren. Maar volgens ons is het geen kwestie van of‑of. De fysieke infrastructuur moet worden uitgebreid, maar het bestaande elektriciteitsnet bevat ook aanzienlijke — en vaak onbenutte — mogelijkheden die kunnen worden ontsloten door digitalisering en intelligente besturing.

Met andere woorden, we moeten zowel een nieuwe infrastructuur bouwen als slimmer nadenken over wat we al hebben.

Met behulp van data, kunstmatige intelligentie en zogenaamde digitale tweelingen kan het elektriciteitsnet steeds beter worden geoptimaliseerd en dichter bij de capaciteitslimieten worden gebruikt — zonder dat er noodzakelijkerwijs grote nieuwe investeringen in kabels en faciliteiten nodig zijn. Het gaat erom een beter inzicht in het systeem te creëren en om belastingen in realtime te kunnen simuleren en voorspellen.

Dit wordt in de praktijk al geïmplementeerd: in Finland gebruikt Fingrid digitale tweelingen om dynamische scenario's te testen en potentiële knelpunten in een vroeg stadium te identificeren. In Noorwegen optimaliseert Elvia het gebruik van netcapaciteit met behulp van datagestuurde algoritmen.

„We moeten tegelijkertijd uitbreiden en moderniseren als we goede bedoelingen in de praktijk willen voelen. Met digitale oplossingen kunnen we veel beter inzicht krijgen in onze elektriciteitsnetten en ze veel efficiënter gebruiken,” Andreea Balsiu legt het uit.

Ze wijst er ook op dat toekomstige energiesystemen steeds meer gekenmerkt zullen worden door flexibiliteit aan de verbruikszijde. Nieuwe soorten consumenten — zoals datacenters, industriële faciliteiten en oplossingen voor energieopslag — kunnen een actievere rol spelen bij het in evenwicht houden van het elektriciteitsnet.

„Als we consumenten gaan zien als flexibele activa in plaats van als ladingen, dan ontstaan er totaal nieuwe kansen. Ze kunnen helpen de druk op het net te verminderen en stabielere activiteiten te creëren.”

Dit omvat het gebruik van batterijen en intelligente, dynamische regeling, waarbij het verbruik in de loop van de tijd verandert. Als gevolg hiervan wordt het energiesysteem niet alleen groter, maar ook slimmer en adaptiever.

We hebben alle bouwstenen

Voor ons is de conclusie duidelijk: als Europa zijn groene ambities wil waarmaken, is een meer samenhangende focus op het hele energiesysteem vereist. Het gaat er niet alleen om meer hernieuwbare energie te produceren, maar vooral om ervoor te zorgen dat deze efficiënt kan worden gedistribueerd, gebruikt en geïntegreerd in verschillende sectoren.

„We hebben de bouwstenen: de technologieën zijn aanwezig en de uitgangspositie is sterk — ook in Denemarken. Maar we hebben investeringen, regelgeving en technologie nodig om in dezelfde richting te evolueren,” zegt Andreea Balsiu.

Volgens haar reikt het perspectief verder dan klimaatoverwegingen. Een veerkrachtig en intelligent elektriciteitsnet is ook van cruciaal belang voor Europa's concurrentievermogen, energieonafhankelijkheid en het vermogen om nieuwe investeringen aan te trekken.

Als gevolg hiervan wordt energie-infrastructuur niet alleen een technische noodzaak, maar ook een strategische voorwaarde voor de toekomst van de samenleving en het bedrijfsleven.

april 2026