Dronetransport: bloedstalen in recordtijd

Op het Jan Yperman Ziekenhuis in Ieper staat 's werelds eerste Drone Cargo Port (DCP). Deze droneluchthaven, een huzarenstukje van Helicus, Avercon en Siemens, neemt volautomatisch bloedstalen aan en brengt ze via buizenpost naar het labo. De Siemens Industry Academy was cruciaal voor deze innovatie.

Bloedstalen van Diksmuide naar Ieper in 15 minuten

Medische diensten dichter bij huis brengen: dat is de missie van het Medisch Centrum in Diksmuide – een campus van het Jan Yperman Ziekenhuis in Ieper – bij de oprichting in 2023. Maar voor analyse moeten bloedstalen wel nog altijd naar het ziekenhuis. Een rit van drie kwartier met de auto: traag, energie-inefficiënt, een last voor het medisch personeel én met risico op menselijke fouten.

Een logische plaats, dus, voor de eerste geautomatiseerde droneluchthaven ter wereld. Via dronetransport gaan de bloedstalen in 15 minuten van A naar B. Vervolgens gaan ze volautomatisch via de buizenpost naar de juiste bestemming.

“We zijn gestart in 2015 met een mooi idee: drones inzetten om medisch transport sneller, makkelijker en beter te maken”, vertelt Helicus-CEO Mikael Shamim. “Maar zo’n droom realiseer je niet zomaar. Je hebt niet enkel hardware nodig – de drones en de luchthaven – maar ook software voor de integratie, een luchtvaartmaatschappij en -vergunningen, en partners die je ondersteunen.”

Van droom naar simulatie met de Siemens Industry Academy

Voor het hardwaregedeelte van de Drone Cargo Port kwam Helicus al snel bij Siemens terecht. “Bij een project als dit komen veel automatisatie-uitdagingen kijken: de drone moet kunnen landen, correct gepositioneerd worden, je moet het volledige interne transport regelen … Als start-up kan je de mensen en het materiaal niet betalen om dat alles te testen, maar via de Siemens Industry Academy hebben we studenten laten helpen.”

Over Helicus, Avercon en SIA

De Antwerpse scale-up Helicus specialiseert zich in (medisch) transport via drones, samen met partners uit de medische sector, luchtvaart en industrie. Zelf ontwikkelt Helicus de grondintegratie (Drone Cargo Port en vrachtvervoer in het gebouw) en het cloudgebaseerde Command & Control Center.

Machinebouwer Avercon, bijna 40 jaar geleden gestart met innovatieve verpakkingsmachines, is inmiddels een gevestigde naam in complete automatisatieprojecten, met onder andere virtuele inbedrijfstelling, robotica en besturingssoftware.

De Siemens Industry Academy laat ingenieursstudenten kennismaken met hoogtechnologische oplossingen op het terrein. De studenten verwerven praktijkervaring en professionele competenties terwijl ze meewerken aan technologische innovatieprojecten van industriële topspelers. De betrokken onderwijsinstellingen en Siemens zorgen voor de pedagogische en technische omkadering.

Via SIA brengen we ingenieursstudenten in contact met het werkveld. Zo helpen ze innovatieve start-ups hun dromen te realiseren.

Bart Demaegdt, Business Development Digitalisation, Siemens

“De maatschappelijke impact was ons snel duidelijk”, bevestigt Bart Demaegdt, business development Digitalisation bij Siemens. “Via SIA brengen we ingenieursstudenten in contact met het werkveld. Zo helpen ze onder andere innovatieve start-ups hun dromen te realiseren. Dat ze dan aan zo’n maatschappelijk relevant project kunnen werken, maakt de cirkel rond. In dit soort projecten investeren wij graag.”

In verschillende rondes bouwden studenten van de KU Leuven een Digital Twin van wat de Drone Cargo Port (DCP) zou worden. “Het is een slimme manier om alles uit te testen zonder zelf grote investeringen te doen, en een interessante piste voor studenten om met de nieuwste technologieën te werken. Gaandeweg verzamelden de studenten meer en meer stukken van de oplossing. Toen de Digital Twin voldoende robuust was, kon Helicus de nodige componenten en licenties met een gerust hart aankopen.”

Simulatie speelde een sleutelrol in het succes van het project.

Jorrit Chiapparo, Automation Engineer, Avercon

“Zonder de simulatie van Avercon was dit niet gelukt”, vult automation engineer Jorrit Chiapparo aan. “Een drone landt niet 100% nauwkeurig waar je wil, terwijl hij wel mooi boven de sluis moet staan waarin het pakket verdwijnt. Meer dan een centimeter speling heb je niet. We moeten de drone dus vastgrijpen en verslepen na de landing, maar we moeten voortdurend de diameter van de drone bewaken om hem niet kapot te trekken. Zoiets wil je op voorhand testen, anders trek je de drone kapot.”

“We hadden nog nooit een machine gebouwd die buiten stond, laat staan op een dak”, zegt Dimitri Van Steenkiste, project engineer bij Avercon. “Dat stelt hoge eisen aan de onderdelen: ze moeten UV-bestendig zijn, een hoge IP-beschermingsgraad hebben en bestand zijn tegen windstoten. Om alles te beschermen, is de DCP voorzien van twee weerbestendige kappen die opendraaien. Voor het type servomotoren die het positioneringssysteem aansturen - die tegen zon, regen en wind bestand moesten zijn - konden we gelukkig rekenen op advies van Siemens.”

Omdat de machine buiten staat, en dan nog op een dak, moesten de onderdelen aan strenge eisen voldoen.

Dimitri Van Steenkiste, Project Engineer, Avercon

Meer handen aan het bed

“Het is mooi dat we de tijd van het traject konden terugbrengen van 45 naar 15 minuten”, zegt Mikael. “Dronetransport is ook nog eens veel energie-efficiënter dan transport per auto. Maar het belangrijkste voordeel is voor mij dat we het zorgpersoneel veel minder belasten met dit volautomatische proces. Niemand hoeft pakjes aan te nemen of te transporteren. Niemand kan nog pakjes verkeerd leveren of verliezen. Die efficiëntiewinst betekent dat het zorgpersoneel zich nog meer kan focussen op de patiënten. En daar draait het uiteindelijk om.”

Drones zijn voor Mikael dan ook hét transportmiddel van de toekomst. “We kijken nu eerst naar ziekenhuizen die efficiënter willen werken. We zijn al bezig met een tweede project. Maar natuurlijk biedt volautomatisch transport via drones ook heel wat kansen voor de logistiek. Wij zijn er klaar voor.”